ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦਾ ਤਣਾਅ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੇ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਗਲੋਬਲ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 200 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਖ਼ਰੀਦਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹੇ। ਇਹ ਧਮਕੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲ ਮਾਰਗ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਹੈ, ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਡਰ ਦੇ ਸਾਏ ਹੇਠ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖੇਤਰ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾ ਦੇ ਕੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ‘ਤੇ ਖ਼ੂਨੀ ਖੇਡ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ‘ਚ ਅੜਿੱਕੇ
ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਤੇਲ ਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਹਮਲੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਰੋਕਣਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਪਿੱਛੇ ਈਰਾਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚਾਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਸੋਈਆਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਮਾਰ
ਇਸ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਜੰਗ ਦਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਮ ਜਨ-ਜੀਵਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਹੋਟਲ ਵਪਾਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਕਾਰਨ ਲੰਗਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਰਸ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿਰਫ਼ ਦਾਲ-ਚਾਵਲ ਹੀ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਅਤੇ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਭਾਰੀ ਘਬਰਾਹਟ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਪਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਫ਼ੋਕੀ ਫ਼ੂਕ
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਈਰਾਨ ਦੀ ਫ਼ੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਸਿੱਧ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਥੋਥਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦੇ ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰਾਨਾ ਰਵੱਈਏ ਅਤੇ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਟੈਰਿਫ ਨੀਤੀਆਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਨੂੰ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਬੇਵੱਸੀ ਅਤੇ ਲੰਬਾ ਖਿੱਚਦਾ ਸੰਘਰਸ਼
ਹਾਲਾਂਕਿ 135 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਿੰਦਾ ਮਤਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿਸ ਰਿਹਾ। ਈਰਾਨ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਲੰਬਾ ਖਿੱਚਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਣੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਤੇਲ ਦੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਲੱਭਣੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸੰਪਾਦਕੀ ਟਿੱਪਣੀ: ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਇਹ ‘ਊਰਜਾ ਜੰਗ’ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇਕ ਗਲੋਬਲ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਕਟ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਢਾਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰਾਨਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਲਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਰਸੋਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾਅ ‘ਤੇ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਹੱਲ ਨਾ ਲੱਭਿਆ, ਤਾਂ 200 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਰਾਜਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
