ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਨੀਟ ਪੇਪਰ ਲੀਕ (NEET-UG Paper Leak) ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ (Telegram) ਦੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਅਤੇ ਚੈਨਲਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਈਆਂ ਗੰਭੀਰ ਗੜਬੜੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਲਫ਼ਨਾਮਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ MeitY (ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ) ਨੂੰ ਨੀਟ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਹੋਣ ਦੇ ਇਸ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਹੋ ਰਹੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਦਾਇਰ ਹਲਫ਼ਨਾਮੇ ਮੁਤਾਬਕ, NTA ਨੇ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਚੈਨਲਾਂ, ਗਰੁੱਪਾਂ ਅਤੇ ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਬੋਟਸ ਦੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੀਕ ਹੋਏ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਾਉਣ ਅਤੇ NEET ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਨਜਾਇਜ਼ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਡਿਜੀਟਲ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਹਾਈ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਬੈਠਕ
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ ਹਲਫ਼ਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੰਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਾਲਾ ਨਰਮ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਪ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲੌਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਐਪ ‘ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ 3 ਜੂਨ, 2026 ਨੂੰ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਉੱਚ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੈਠਕ ਲਈ ਤਲਬ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਅਹਿਮ ਬੈਠਕ ਦੌਰਾਨ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਸਖ਼ਤ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਕਿ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਲੀਕ ਹੋਏ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਪੇਪਰ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਚੈਨਲਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਕਾਮ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਾਡਰੇਟਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ
ਇਸ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਬੈਠਕ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਨਜਾਇਜ਼ ਕੰਟੈਂਟ ਦਾ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਮਾਡਰੇਟਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ੱਕੀ ਚੈਨਲਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਹ ਤੱਥ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹੁਣ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਨਵੀਂ ਤਰੀਕ ਅਤੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮਾਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਖਾਕਾ
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਨੀਟ ਯੂਜੀ-2026 (NEET UG-2026) ਦੀ ਇਹ ਵਿਵਾਦਿਤ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 3 ਮਈ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਪੇਪਰ ਦੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਸੱਚਾਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੀਕ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਇਸ ਵੱਡੀ ਗੜਬੜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ NEET UG ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੀੜਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਗੜਬੜੀ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਪੁਖ਼ਤਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੰਪਾਦਕੀ ਟਿੱਪਣੀ: ਨੀਟ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਹਲਫ਼ਨਾਮਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖਾਮੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗੇ ਗਲੋਬਲ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਸ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਨਾ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹੇ ਕੰਟੈਂਟ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਐਪ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬਲੌਕ ਨਾ ਕਰਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਰਾਹ ਚੁਣਨਾ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਪਹੁੰਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਲੱਖਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਢਿੱਲ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ 21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੋਣਵੇਂ ਇੰਤਜ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜਾ ਕੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਐਨਟੀਏ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਡਿਜੀਟਲ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਣਹਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ ਬੋਟਸ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾ ਚੜ੍ਹ ਸਕੇ।
